Các thể thơ thường gặp và cách đơn giản để nhận biết

Thơ là một hình thức sáng tác văn học phản ánh đời sống, tâm tư tình cảm bằng một loại văn bản được viết bằng những câu văn có âm điệu, nhịp điệu và thường có sử dụng các phép tu từ để tạo ra hiệu ứng nghệ thuật. Trong kho tàng văn học Việt Nam có rất nhiều tác giả sáng tạo ra rất nhiều thể thơ, bài thơ hay và phong phú, bao gồm cả thể thơ hiện đại và truyền thống.

Những thể thơ được tạo ra giúp người đọc dễ liên tưởng, dễ đi vào lòng người, đồng thời người sáng tác cũng có thể truyền tải được cảm xúc tình cảm của mình một cách chi tiết và rõ ràng hơn. Trong bài viết này, Bigone.vn chia sẻ đến bạn các thể thơ thường gặp và cách đơn giản để nhận biết, mời bạn tham khảo ngay để tìm hiểu kỹ hơn về các thể thơ nhé!

Các thể thơ thường gặp

1. Các thể thơ thường gặp

Trong văn học có rất nhiều thể thơ khác nhau và mỗi thể thơ mang cho mình những đặc điểm riêng biệt cũng như cấu trúc khác nhau. Các thể thơ thường gặp như: Thơ tự do, thơ lục bát, thơ chữ thập, thơ cổ điển, thơ đường luật, thơ bốn, năm, sáu, bảy chữ, thơ cổ điển,...

2. Cách xác định thể thơ

Để xác định thể thơ thuộc loại thơ nào, bạn cần xác định rõ cấu trúc, nhịp điệu và phép tu từ được sử dụng trong bài thơ. Chẳng hạn như: thơ lục bát có cấu trúc 8 câu, mỗi câu có 6 chữ cái và nhịp điệu ABABABCC. Thơ chữ thập có cấu trúc 4 câu, mỗi câu có 4 chữ cái và nhịp điệu ABCB. Thơ tự do không có cấu trúc hoặc nhịp điệu cụ thể.

Ngoài ra, bạn cũng có thể xác định và nhận biết các thể thơ qua phép tu từ. Chẳng hạn như:  thơ cổ điển thường sử dụng các phép tu từ như chữ huyền, chữ nặng và chữ nhẹ để tạo ra hiệu ứng nghệ thuật. Thơ tự do thường sử dụng các phép tu từ tự do và không có quy tắc cụ thể.

Cách xác định thể thơ

Tóm lại, bạn muốn xác định bài thơ đó thuộc thể thơ nào thì cần phải xem xét cách bố trí các câu thơ trong bài thơ đó. Những câu thơ được bố trí nhất định thì bạn có thể dễ dàng nhận biết được bài thơ đó thuộc thể loại thơ nào.

Vì vậy, để xác định thể thơ của một bài thơ, ta cần phải quan sát cách bố trí các câu thơ trong bài thơ đó. Nếu các câu thơ được bố trí theo một cách nhất định, ta có thể xác định được thể thơ của bài thơ đó thuộc thể loại thơ nào.

3. Các thể thơ và cách nhận biết

Thể thơ lục bát

Thơ lục bát là một trong những thể thơ truyền thống trong kho tàng văn học Việt Nam. Thể thơ này là thể thơ dân tộc và được sử dụng được sử dụng rộng rãi trong các tác phẩm văn học như thơ ca, truyện ngắn và kể cả tiểu thuyết.

Luật thơ phổ biến trong thơ lục bát như:

  • Số chữ và số câu: Một cặp hai câu thơ, câu trên sáu chữ (lục), câu dưới tám chữ (bát). Một bài thơ có thể có nhiều cặp lục bát, số lượng cặp câu không hạn định.
  • Gieo vần lưng: vần ở giữa câu thơ, chữ cuối câu sáu chữ thường bắt vần với chữ thứ sáu câu tám chữ, chữ cuối câu tám chữ bắt vần với chữ cuối câu sáu chữ ở cặp tiếp theo.

Vần luật phổ biến:

  • Các từ số: 1 2 3 4 5 6 7 8
  • Câu lục 1: + B + T + B
  • Câu lục 2: + T T + + B
  • Câu bát 1: + B + T + B + B
  • Câu bát 2: + T + B + T + B

Vì thơ lục bát có vần luật và cách gieo đặc trưng nên những câu thơ rất dễ nhớ, dễ thuộc. Chính đặc trưng này, bài thơ thường được ứng dụng trong các bài thơ dân gian và bài hát để miêu tả những cảnh vật, sự kiện hoặc tình cảm. Đồng thời, thể thơ này cũng sử dụng để truyền tải thông điệp, giáo dục và triết lý.

Ví dụ:

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông,
Một người chín nhớ mười mong một người.
Gió mưa là bệnh của giời,
Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng.
Hai thôn chung lại một làng,
Cớ sao bên ấy chẳng sang bên này?
Ngày qua ngày lại qua ngày,
Lá xanh nhuộm đã thành cây lá vàng.
Bảo rằng cách trở đò giang,
Không sang là chẳng đường sang đã đành.
Nhưng đây cách một đầu đình,
Có xa xôi mấy mà tình xa xôi…
(Tương Tư - Nguyễn Bính)

Thơ lục bát

Thể thơ Đường luật

Thơ Đường luật là thể thơ phát triển trong thời Đường của Trung Quốc, thơ có nhiều thể loại như: thất ngôn bát cú, thất ngôn tứ tuyệt, Đường ngũ ngôn, Đường thiên… Mỗi loại có có cấu trúc và phong cách viết khác nhau.

Nội dung trong thơ Đường luật dùng để thể hiện và miêu tả những cảnh vật thiên nhiên, những tình cảm của con người, những sự kiện lịch sử quan trọng. Thơ Đường luật có hệ thống quy tắc phức tạp về các đặc điểm như: Luật, Niêm, Vần, Đối và Bố cục.

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.
Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.
Tựa gối ôm cần lâu chẳng được,
Cá đâu đớp động dưới chân bèo.
(Thu Điếu - Nguyễn Khuyến)

Thơ Đường luật

Thể thơ bốn, năm, sáu, bảy chữ

Đây là thể thơ rất dễ nhận biết bởi có cấu trúc thơ rất đơn giản, những câu thơ được viết tiếp nối nhau để tạo thành một bài thơ hoàn chỉnh. Bạn chỉ cần biết rõ đặc điểm của thể thơ đường là có thể phân biệt được các thể thơ bốn, năm, sáu và bảy chữ. Loại thơ này dùng để miêu tả tâm trạng của những người đang trải qua những khó khăn trong cuộc sống, nhưng vẫn giữ được niềm hy vọng và niềm tin vào tương lai. 

Hạt gạo làng ta
Có vị phù sa
Của sông Kinh Thầy
Có hương sen thơm
Trong hồ nước đầy
Có lời mẹ hát
Ngọt bùi đắng cay…
(Hạt gạo làng ta - Trần Đăng khoa)

Thơ bốn, năm, sáu, bảy chữ

Thể thơ tự do

Thơ tự do là thể thơ hiện đại dùng để thể hiện một cái tôi phá cách, sáng tạo của người nghệ sinh. Bài thơ tự do sẽ không giới hạn về số chữ trong câu, số câu trong một khổ và số lượng khổ thơ của toàn bài. Bạn sẽ thấy được quy luật gieo vần bằng trắc rất độc đáo và linh hoạt tùy vào cảm xúc, tâm tư mà người viết muốn truyền tải.

Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau
Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
(Sóng - Xuân Quỳnh)

Thơ tự do

Thể thơ Song thất lục bát

Song thất lục bát cũng là một thể thơ của dân tộc với phần luật khá tương tự như thể thơ lục bát. Thể thơ này mỗi khổ có 4 câu: gồm 2 câu 7 chữ gọi là song thất, và một cặp lục bát.  Mỗi bài thơ có thể gồm nhiều khổ song thất lục bát và số lượng khô thơ không hạn định. Gieo vần chủ yếu là cả vần chân và vần lưng.

Bước lận đận thẹn thùng sông núi
Mớ văn chương tháng lụi năm tàn
Lụy trần ngày tháng lang man
Nỗi lòng càng nghĩ muôn vàn càng thêm…
Đèn hiu hắt, tiếng kim ký cách
Mõ sang canh giục khách đòi cơn
Mạch sầu canh vắng như tuôn
Nhớ ai nước nước non non bạn tình!
(Đêm đông hoài cảm - Tản Đà)

Trên đây là tất cả các chia sẻ của Bigone về các thể thơ thường gặp và cách đơn giản để nhận biết. Hy vọng qua bài viết này sẽ giúp bạn hiểu thêm về những thể thơ phổ biến. Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết của Bigone nhé!

Xem thêm:

 

Về trang chủ: Bigone.vn, hoặc click: Thầy cô giáo hạnh phúc sẽ thay đổi thế giới, academy, khóa học content online, waifu, truyện cười ngắn, darling là gì, web phim anime, chí phèo, 1 tấn bằng bao nhiêu kg, anime bách hợp, anime đam mỹ, enjoy cái moment, cosmetic, Anime hài hước, kem chống nắng anjo, kem chống nắng cell fusion c
Bài viết liên quan
Đột xuất hay đột suất? Cách phân biệt đúng cho từ đột xuất lẫn đột suất?

Đột xuất hay đột suất? Cách phân biệt đúng cho từ đột xuất lẫn đột suất?

Đột xuất hay đột suất? Có rất nhiều từ ngữ có cách phát âm giống nhau khiến nhiều người dễ dàng...

Sơ xuất hay sơ suất, từ nào mới chính xác trong tiếng Việt?

Sơ xuất hay sơ suất, từ nào mới chính xác trong tiếng Việt?

Sơ xuất hay sơ suất, đâu mới là từ ngữ đúng mà chúng ta nên sử dụng trong đời sống hằng ngày....

Suất ăn hay xuất ăn, đâu là từ chính xác

Suất ăn hay xuất ăn, đâu là từ chính xác

Suất ăn hay xuất ăn, 2 từ ngữ này xuất hiện khá nhiều trong đời sống thường nhật mỗi ngày. Đây...

Nề nếp hay nền nếp? Từ nào mới đúng chính tả tiếng Việt 100%?

Nề nếp hay nền nếp? Từ nào mới đúng chính tả tiếng Việt 100%?

Nề nếp hay nền nếp, đâu mới là từ ngữ đúng chính tả của từ tiếng Việt? Tiếng Việt nói chung...

10 truyện thiếu nhi ý nghĩa kể truyện đêm khuya cho bé ngủ ngon

10 truyện thiếu nhi ý nghĩa kể truyện đêm khuya cho bé ngủ ngon

Bigone chia sẻ đến bạn 10 truyện thiếu nhi ý nghĩa kể truyện đêm khuya cho bé ngủ ngon giúp bố mẹ lựa...

Backroom là gì? Bí mật đáng sợ của Backroom ít ai biết

Backroom là gì? Bí mật đáng sợ của Backroom ít ai biết

Backroom được biết đến như một nơi nào đó rất đáng sợ và có thể xảy ra những điều khủng khiếp...

Alpha, Beta, Omega là gì? Ý nghĩa là gì trong truyện đam mỹ

Alpha, Beta, Omega là gì? Ý nghĩa là gì trong truyện đam mỹ

Alpha, Beta, Omega là một trong những thuật ngữ xuất hiện phổ biến trong truyện ngôn tình, đặc biệt...

Bắt chước hay bắt trước, đâu mới là từ đúng chính tả Việt?

Bắt chước hay bắt trước, đâu mới là từ đúng chính tả Việt?

Bắt chước hay bắt trước, hai từ này rất dễ bị nhầm lẫn trong văn nói vì lý do phát âm mỗi vùng...

Bài viết đọc nhiều
Chân cứng đá mềm có nghĩa là gì

Chân cứng đá mềm có nghĩa là gì

Câu thành ngữ “Chân cứng đá mềm” là hình ảnh của sự kiên nhẫn, của sự bền gan, vững...

Câu chuyện Nàng tiên ốc và ý nghĩa sâu sắc

Câu chuyện Nàng tiên ốc và ý nghĩa sâu sắc

Câu chuyện Nàng tiên ốc nội dung đơn giản nhưng mang lại một ý nghĩa rất sâu xa. Câu chuyện...

Quê hương là gì? Quê hương có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi người

Quê hương là gì? Quê hương có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi người

Quê hương là tất cả những gì lớn lao mà chúng ta có được, quê hương là mãi mãi và duy nhất, ai cũng...

Giải thích thành ngữ: Mua may bán đắt

Giải thích thành ngữ: Mua may bán đắt

Trong kinh doanh buôn bán mọi người thường hay chúc nhau rằng “Mua may bán đắt!” Vậy thành ngữ này...

Các thể thơ thường gặp và cách đơn giản để nhận biết

Các thể thơ thường gặp và cách đơn giản để nhận biết

Trong bài viết này, Bigone.vn chia sẻ đến bạn các thể thơ thường gặp và cách đơn giản để nhận biết,...

Ý nghĩa và bài học rút ra từ truyện ngụ ngôn Ếch ngồi đáy giếng

Ý nghĩa và bài học rút ra từ truyện ngụ ngôn Ếch ngồi đáy giếng

Truyện Ếch ngồi đáy giếng là một câu truyện ngụ ngôn nói về hình tượng chú ếch hống hách trong...

Trang web đánh giá, review tổng hợp Bigone.vn